Jak urządzić wnętrze w stylu regionalnym?

Drewniana dusza Podlasia

Kiedy wchodzimy do starej podlaskiej chaty, czujemy oddech historii. Zapach drewna, stonowane światło wpadające przez niewielkie okna, a na ścianach ręcznie haftowane makatki z ludowymi sentencjami. To właśnie esencja podlaskiego stylu – prostota, naturalność i głęboki związek z naturą. Dziś coraz częściej próbujemy przenieść tę unikalną atmosferę do naszych nowoczesnych mieszkań i domów, pielęgnując dawne zwyczaje. 

Dziedzictwo zaklęte w drewnie

Podlasie od wieków słynęło z bogactwa lasów, dlatego drewno stało się naturalnym budulcem nie tylko domów, ale i duszy całego regionu. W dawnych czasach niemal każda chata była wznoszona z bali, a wewnętrzne ściany często pozostawały w surowym stanie, eksponując piękne usłojenie drewna. Co ciekawe, na wielu wsiach do dziś zachowały się kolorowe zdobienia wokół okien i drzwi, które miały nie tylko ozdabiać, ale i chronić domowników przed ,,złym okiem”.

Drewniane były też meble – ławy, skrzynie posagowe, kredensy i łóżka. Często wykonywano je ręcznie, ozdabiając delikatnymi żłobieniami i prostymi ornamentami kwiatowymi lub geometrycznymi. Do dziś na podlaskich targach staroci można spotkać takie oryginalne perełki, które z powodzeniem odnajdą się również w nowoczesnym wnętrzu.

Jak wykorzystać drewno we współczesnym wnętrzu?

• Ściany i podłogi: jeśli mamy taką możliwość, warto odsłonić drewniane belki stropowe lub zastosować drewniane panele ścienne nawiązujące do dawnych bali.
• Meble: wybierajmy solidne, dębowe lub sosnowe stoły, kredensy czy komody z delikatnymi, rzemieślniczymi zdobieniami.
• Drobne dodatki: drewniane ramy luster, świeczniki, miski, a nawet ręcznie rzeźbione figurki zwierząt leśnych będą pięknym ukłonem w stronę podlaskiej tradycji.

Len, glina i naturalna prostota

Podlasie od zawsze żyło w rytmie natury. Mieszkańcy wykorzystywali to, co mieli pod ręką: len, konopie, glinę i wiklinę. Lniane zasłony, obrusy czy pościel nie tylko pięknie wyglądają, ale i są niezwykle trwałe oraz przyjemne w dotyku. Co więcej – im starszy len, tym miększy i szlachetniejszy w fakturze.

Glina wykorzystywana była zarówno do lepienia pieców kaflowych, jak i do wykonywania naczyń. Do dziś garncarze z podlaskich pracowni kontynuują te tradycje, a ręcznie robione misy czy dzbany mogą stać się unikatową ozdobą każdego salonu czy kuchni.

Kilka praktycznych wskazówek:

• Tkaniny: zamiast poliestrowych zasłon postaw na gruby len lub bawełnę w naturalnych odcieniach beżu, bieli i szarości.
• Ceramika: na półkach kuchennych pięknie zaprezentują się gliniane misy i dzbanki. Warto odwiedzać lokalne jarmarki rękodzieła.
• Wiklina i trawa morska: kosze na pranie, lampy czy pufy z wikliny dodadzą wnętrzu sielskości.

Ludowe inspiracje

Podlaskie hafty, koronki i wycinanki od wieków zdobiły ściany i stoły chat. Popularne były makatki z humorystycznymi powiedzonkami typu: „Gość w dom – Bóg w dom” czy „Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje”. Często były one prezentem ślubnym przekazywanym z pokolenia na pokolenie.

Dziś, w nowoczesnej wersji, można pokusić się o powieszenie haftowanego obrazu nad kanapą, udekorowanie kuchni tradycyjnym ręcznikiem ludowym lub zamówienie nowoczesnej wycinanki u lokalnego artysty.

Ciekawostka: W niektórych podlaskich wsiach gospodynie dekorowały swoje domy bibułowymi kwiatami, które upinano nad ikonami lub przy framugach drzwi. Była to forma upiększenia wnętrza zwłaszcza w okresie świątecznym.

Nowoczesność i tradycja – jak to połączyć?

Styl podlaskiej chaty nie musi oznaczać skansenu. Kluczem jest umiar i świadome łączenie elementów:

• Do nowoczesnej, białej kuchni wprowadź drewniany stół z historią i komplet ceramicznych naczyń.
• W salonie postaw na wygodną, nowoczesną sofę, ale rzuć na nią poduszki w ludowe wzory.
• Industrialne oświetlenie można złagodzić wiklinowym abażurem czy lampą z lnu.
  

W ten sposób uzyskamy przestrzeń przytulną, ale i funkcjonalną, w której podlaskie inspiracje będą subtelnym tłem, a nie dominującym elementem.

Kolorystyka z natury

W dawnych podlaskich domach dominowały barwy inspirowane otaczającą przyrodą: biele, beże, szarości, zgaszone zielenie i brązy. Często pojawiały się również kolory kwiatowe: delikatny błękit, ciepła czerwień, słoneczny żółty – choć zawsze w formie akcentów, żeby nie przytłoczyć wnętrza.

Współczesne aranżacje mogą więc śmiało korzystać z tej palety, tworząc spokojne, przytulne przestrzenie sprzyjające odpoczynkowi.

Ogień serca domu

Na koniec nie sposób nie wspomnieć o piecach i kominkach. W dawnych podlaskich chatach sercem domu był biały piec kaflowy, nierzadko z leżanką na górze, gdzie zimą można było się wygrzewać. Dziś trudno taki piec wstawić do mieszkania w bloku, ale warto pomyśleć o kominku z jasnych kafli lub nawet o elektrycznym kominku stylizowanym na dawny piec.

Podlasie to region, w którym tradycja spotyka się z naturą w najbardziej autentyczny sposób. Urządzając wnętrze w podlaskim stylu, nie kopiujmy bezrefleksyjnie dawnych chat – czerpmy inspirację z ich prostoty, szacunku do natury i rękodzieła. W ten sposób stworzymy piękny dom z duszą.